Er zijn wettelijke regels over wat je als maker op een verpakking mag (en moet) zetten. Tussen die regels zit wat ruimte. Wat op een etiket staat, lijkt vaak net iets anders als wat er in zit. Ideaal voor liefhebbers van rebussen en cryptogrammen.
Een zakje `verantwoord’ snoep roept ons toe: `Natuurlijk gekleurd! Echt fruitsap! 30 procent minder suiker!’
`Natuurlijk gekleurd’ blijkt carmine te zijn (E120), een omstreden kleurstof die allergische reacties kan veroorzaken en gemaakt is van luizen. Luizen zijn natuurlijk. Natuurlijk! De groene kleur is uit koperchlorofylline, een semi-synthetisch product. Dat is halfnatuurlijk, afgerond naar boven. `Echt Fruitsap’ blijkt 4,3% peer-en druivensap uit concentraat te zijn. Wow! `30% minder suiker.’ Klinkt goed. Maar 30% minder dan… het vorige model snoepje? De snoepjes bevatten 39 gram suiker per ons. Dat is bijna 40% suiker per snoepje. Er zit daarnaast ook nog maltitol (E965) in, een kunstmatig zoetmiddel waar sommige kinderen diarree van krijgen. Er zit ook gelatine (van varkenshuiden, vertelt de site) in de snoepjes. En niet nader aangeduide ‘aroma’s’.
SNEL HET ETIKET CHECKEN?
Check de volgorde van de ingrediënten: Wat het eerst wordt genoemd, daarvan zit er het meest in. Bovenaan de etikettenlijst staan meestal suiker, tarwe, glucose-fructose stroop, gemodificeerd zetmeel, goedkope (geharde) olieën. Allemaal reut waar kinderen niet zoveel mee opschieten en die hen juist moe en dik maakt. En waar is eigenlijk al dat spetterende fruit van de voorkant gebleven? Aha, daar staat het, helemaal op het eind van de lange lijst met ingrediënten: 0,4% bosbessen en 0,1% aardbeienpoeder.
Check de hoeveelheid ingrediënten: Hoe meer ingrediënten er in zitten, hoe groter de kans op rommel. De hoeveelheid e-nummers zegt ook veel over de kwaliteit van een product. Soms zie je wel 20 e-nummers op een etiket staan. Dat is geen eten meer, maar een product dat probeert om eten na te bootsen. Als je van experimenteren houdt, kun je zoiets best naar binnen werken, maar met eten heeft het niets van doen.
Spreek de ingrediënten uit: Enig idee wat dit voor ingrediënten zijn? Disodium Guanylate, propylene glycol alginate, Polyoxyethylen stearate, Lactylated fatty acid esters of glycerol and propane-1, 2-diol Disodium 5′-ribonucleotide, Propyl para-hydroxybenzoate… Als je over het lezen van etiket struikelt, is de inhoud waarschijnlijk niet goed voor je.
EXTRA TIPS
We geven nog een paar hints waarmee je etiketten en labels kunt ontcijferen. Vergeet vooral niet je kinderen mee te nemen op deze leerzame puzzeltocht. Geef ze een vergrootglas en laat ze etiketten-detective spelen. Dan zijn ze de rest van hun leven scherp!
• Een vriendin bracht koekjes zonder e-nummer mee. Wat blijkt? De fabrikant heeft alle e-nummers voluit geschreven. Natriumcitraat in plaats van E331, dinatriumdifosfaat in plaats van E 450, en zo nog een stuk of tien. De koekjes waren trouwens best lekker.
• Deze variant komt ook vaak voor: de minst kwalijke E-nummers als E-nummer vermelden. De meest omstreden E-nummers voluit schrijven. Slim!
• Geen zout vermelden, maar natrium: 1 gram natrium betekent 2,5 gram zout. Aangezien de meeste kinderen en volwassenen twee keer teveel zout eten, best een kwalijk ‘verstoppertje’.
• 0% vet: we hebben vet vervangen door verdikkingsmiddel, gelatine, en dat soort zaken.
• Vetarm: dat staat op ontbijtkoek of drop. Uiteraard, want er zat überhaupt geen vet in. Deze producten bevatten vooral veel suiker.
• 0% suiker / geen suiker toegevoegd: vaak synoniem voor minstens drie zoetstoffen.
• Claims met meer & minder van iets: vertellen zelden ten opzichte van wat iets ‘meer’ of ‘minder’ is. Of meer vitamine ook meer wordt opgenomen, is minder zeker.
• Met toegevoegde calcium, vitaminen, mineralen: bij veel bewerkte producten worden eerst allerlei gezonde voedingsstoffen verwijderd. Daarna wordt het product gepimpt met allerlei (synthetische) voedingsstofjes, waardoor het een vitaminegeschenk uit de natuur lijkt.
• Aanbevolen door XYZ: de fabrikant geeft (uiteraard met de beste bedoelingen) geld aan dit goede doel. Het bestuur van het goede doel (uiteraard met de beste bedoelingen) neemt aan dat het product helpt bij het goede doel. Toch zetten sommige mensen daar – met reden – vraagtekens bij.
• Met echt fruit: er zit behalve veel aroma ook een fractie fruit (2%) in (microscoop meenemen).
• Met echte zuivel: beetje melkpoeder toegevoegd, voor het idee.
• Zonder conserveermiddel: met kleur- en smaakstof.
• Zonder kunstmatige kleurstoffen: met smaakstof en conserveermiddel.
• Zonder smaakstoffen en kleurstoffen: met allerlei andere E-nummers en conserveermiddel.
• Oma’s Koek: oma blijkt vaak een prima laborant.
• Ambachtelijk Bereid: scheikunde wordt graag als oud ambacht gezien.
• Streekproduct: ook deze regio produceert gemodificeerd zetmeel.
• Traditioneel Gerecht: met een snufje eigentijdse toevoegingen.
Kortom, neem de voorkant van verpakkingen met een korreltje zout en lees vooral de kleine lettertjes op de etiketten. Wie geen zin heeft om z’n leesbril telkens op te zetten, gaat naar de markt om verse tomaten en paprika’s te kopen.
